2.1. Nutrizio-funtzioa

Gizakiok nutrizio-funtzioaren bidez lortzen ditugu gure organismoaren jarduera guztiak betetzeko behar ditugun substantziak.
Nutrizio funtzioan parte hartzen duten sistemaren eskema honako hau da:
3349344416_1d766dca20_o.png

2.3. Digestioa

Digestioa ahoan hasi eta digestio-hodian zehar luzatzen da. Digestio-prozesuan honako aldi hauek bereiz ditzakegu: Murtxikatzea, listuratzea, irenstea, urdaileko digestioa, hesteetako digestioa, mantenugaiak xurgatzea eta gorozkiak eratzea da.
Digestio aparatuaren organoen eskema

digestioaparatua.gif

Izena: APARATO DIGESTIVO Hizkuntza: Gaztelaniaz Nork eginda: SUPERSABER.COM Digestio aparatuari buruzko animazioa. Laburra eta oso argia.

DIGESTIO ATALAK

Izena: DIGESTIO APARATUA Egilea: Marian Gamarra Mayor eta Mila Arrizabalaga Hizkuntza: Euskaraz Ariketa mota:Notebook ariketa. Nondik jasoa: PROARABATIC


2.4. Elikadura eta Osasuna

Gure Elikadura orekatua eta osasuntsua izan dadin kontutan hartu behar dugu Elikagaien gurpil hau:

gurpila3.png
Elikadura osasuntsua eta dieta orekatua izan dezagun kontutan hartu behar ditugu honako elikagai motak. Eskema honetan agertzen diren elikagaiak garrantzitsuak dira gure eguneroko dieta orekatzeko.


Elikagai_energetikoak_Josu_Perez.jpg
Elikagai_energetikoak_Josu_Perez.jpg





eraikitzaileak_natxo-borja.jpg
eraikitzaileak_natxo-borja.jpg









































Hala ere gure dieta osasuntsua eta orekatua izateko hemen behean aurkezten ditugu gomendio batzuk:

orekatua.jpg
ELIKATU
Ariketa mota: Web quest
Izena: ELIKATU
Egilea: Amaia Mujika
Hizkuntza: Euskaraz
Non aurkitua: AULA21 (Beste hizkuntzetako biltegian)
Deskribapena: Elikagaien sailkapena, dieta zer den eta ikasleen dieta osasungarri eta orekatua aztertzen da. Gaizki elikatzeak ekar ditzakeeen gaixotasunen informazioa ere badator. Azkenik digestioaren azalpena eta ariketa osagarriak agertzen diran, kaloriak zer diren eta behar energetikoak nola kalkulatzen diren jakiteko

Izena: ELIKADURA OREKATUA
Ekintza mota: AGREGA
Hizkuntza: Euskaraz
Egilea: PROYECTO AGREGA-n aurkitua.
IKT beharrak: internet.
ODE mota: elikadura
Taldekatzea: Bakarka.
Denbora: 3 saio
Irizpenak: Sekuentzia didaktikoa, dieta orekatua zer den, menu osasungarriak nola diseina ditzakegun, kaloriak zer diren eta behar energetikoak nola kalkulatzen diren jakiteko

Izena: ELIKADURA
Ekintza mota: Webquest
Hizkuntza: Euskaraz
Egilea: PHPWebquest-en aurkitua.
IKT beharrak: internet.
ODE mota: elikadura
Taldekatzea: taldeka.
Denbora: Webquestak egiteko saio batzuk behar dira.
Irizpenak: Denetik jan beharraren garrantzia


Izena: DIETAREN KALORIAK
Ekintza mota: AGREGA
Hizkuntza: Euskaraz
Egilea: PROYECTO AGREGA-n aurkitua.
IKT beharrak: internet.
ODE mota: elikadura
Taldekatzea: Bakarka eta taldeka.
Denbora: saio 1
Irizpenak: Jolas didaktikoa, otordu bakoitzak ematen duen energia kalkulatzeko eta gure elikadura ditugun beharrak asetzeko egokia den ala ez ikusteko balio duena.

Izena: MENU OSASUNGARRIAK PRESTATZEA
Ekintza mota: AGREGA
Hizkuntza: Euskaraz
Egilea: PROYECTO AGREGA-n aurkitua.
IKT beharrak: internet.
ODE mota: elikadura
Taldekatzea: Bakarka eta taldeka.
Denbora: saio 1
Irizpenak: Jarduera honetan menu osasungarri batek zein osagai izan behar dituen identifikatzen ikasten du ikasleak.

Izena: DIETA OREKATUA NOLA PRESTATU.
Ekintza mota: AGREGA
Hizkuntza: Euskaraz
Egilea: PROYECTO AGREGA-n aurkitua.
IKT beharrak: internet.
ODE mota: elikadura
Taldekatzea: Bakarka eta taldeka.
Denbora: saio 1
Irizpenak: Dieta orekatu egokia jarraitzeak osasunerako duen garrantziaz jabetzeko jarduera didaktikoa.

Izena: BEHAR ENERGETIKOAK
Ekintza mota: AGREGA
Hizkuntza: Euskaraz
Egilea: PROYECTO AGREGA-n aurkitua.
IKT beharrak: internet.
ODE mota: elikadura
Taldekatzea: Bakarka eta taldeka.
Denbora: saio 1
Irizpenak: Baliabide didaktikoa, elikagaiek emandako energiak gure organismoaren funtzionamendua eta bizitasuna mantentzeko duen garrantziaz eta gastu energetikoaren eta dietaren ekarpen kalorikoaren arteko orekari eustearen garrantziaz jabetzeko balio duena.

Izena: ELIKADURA OHITURA OSASUNGARRIAK
Ekintza mota: AGREGA
Hizkuntza: Euskaraz
Egilea: PROYECTO AGREGA-n aurkitua.
IKT beharrak: internet.
ODE mota: elikadura
Taldekatzea: Bakarka eta taldeka.
Denbora: saio 1
Irizpenak: Baliabide didaktikoa, historian zehar izan diren elikadura ohitura desberdinen ezaugarriak eta ohitura horien faktoreak ezagutzeko, azalpen teoriko baten bidez eta gaur egun gure dietan eragiten duten faktoreak ezagutzen laguntzeko jarduera baten bidez.


TXOKOLATEA

Izena: TXOKOLATEA
Hizkuntza: Euskaraz
Egilea:Ane Silva. PHPWebquest-en aurkitua.
IKT beharrak: Oinarrizkoak, testu prozesadorea edo diapositibak egiteko programak (power point, Open Office Impress, Notebook…) eta internet.
ODE mota: Elikagaien jatorria eta gorputzerako eraginak.
Taldekatzea: Bakarka
Denbora: Webquestak egiteko saio batzuk behar dira. Kasu honetan 6 saio inguru.
Irizpenak:


Gorputzeko aparatuek egiten duten funtzioaren eskema


aparatuak.cmap.jpg
aparatuak.cmap.jpg

2.5.Arnas-sistema

Arnas sitemaren bidez, aireko oxigenoa lortzen dugu, zelulak hornitzeko eta gorputzak sortutako karbono dioxidoa kanporatzen dugu. Arnas sistema bi atal ditu: Arnasbideak eta Birikak.
Arnasbideetan aipagarriak dira:


arnas_aparatua.JPG
arnas_aparatua.JPG
ARNAS APARATUA
Izena: ARNAS APARATUA
Ekintza mota: AGREGA
Hizkuntza: Euskaraz
Egilea: PROYECTO AGREGA-n aurkitua.
IKT beharrak: internet.
ODE mota: giza aparatuak
Taldekatzea: Bakarka edo binaka.
Denbora: 4 saio
Irizpenak: Arnas aparatua ikasteko hezkuntza-sekuentzia. Osatzen duten bost objektuek, arnasaren bitartez, aireak arnas bideetan zehar nola zirkulatzen duen azaltzen dute, prozesuan parte hartzen duten organo desberdinen funtzioak azpimarratuz. Gainera, gaixotasunik ohikoenak eta prebentziorako ohitura osasungarriak aipatzen dira

**Arnas-aparatuaren** atal desberdinen izenak, funtzioak… ikusi eta ikasteko aukera ematen dizuten hainbat animazio eta ariketa dituzu hemen:

Arnasketa animazioa

Arnas aparatuaren anatomia

Aireak odolera iristeko egiten duen bidea: izenak ipini

Arnas mugimenduak

Gas trukea

Galdetegia












Tabakoak sortzen dituen kalteak: Gogorra da ikusteko, baina komeni zaizu ikustea arriskuetaz ohar zaitezen.









2.6. Zirkulazio-sistema

Zirkulazio-sistemak atal hauek ditu: Bihotza, Odol-hodiak eta Odola.
Hona hemen atal bakoitzraen eskema batzuen adibidea.
Zabal ezazu dokumentu hau zirkulazio aparatuaren eskema ikusteko eta inprimatzeko



zirkulazio_aparatua_2.jpg
zirkulazio_aparatua_2.jpg




























Odol-hodiek odola gorputz osora banatzen duten hodi-sarea eratzen dute. Hodiak hainbat motatakoak dira: Arteriak, Arteriolak, benak, benulak eta kapilarrak.
Odol-hodien atal nagusiak:

Zirkulazio_aparatua_3.JPG
Zirkulazio_aparatua_3.JPG








Izena: ODOL-APARATUA
Egilea: SUNSUNAGA LAN-TALDEA
Hizkuntza: Euskara
Goiko estekan sakatuz artxibo bat jeitsi, gorde eta deskonprimitu, ez badakizu nola, sakatu jeitsitako artxiboaren bidez eta eskumako botoia erabiliz "atera" aukeratu.

Izena: GIZA ZIRKULAZIO APARATUA
Ekintza mota: AGREGA
Hizkuntza: Euskaraz
Egilea: PROYECTO AGREGA-n aurkitua.
IKT beharrak: internet.
ODE mota: zirkulazio aparatua
Taldekatzea: Bakarka edo binaka.
Denbora: 2 saio
Irizpenak: Zirkulazio aparatua ikasteko hezkuntza-sekuentzia. Osatzen duten bost objetuek, odolak bihotzetik igarota, gorputzarentzako beharrezko elementu guztiak nola garraiatzen dituen azaltzen du Gaixotasun transmisioa azpimarratzen da

2.7. Iraitz-sistema


Iraitz-sistemaren eginkizuna hauxe da: odolak garraiatutako hondakin-substantziak kanporatzea.
Iraitz- sistema gernu aparatuak eta izerdi-guruinak osatzen dute.Hemen behean agertzen zaizuen eskema zuek inprimatzeko da.
Iraitz aparatuaren organoen irudia

iraitz_aparatua_2.jpg
iraitz_aparatua_2.jpg


Giltzurruna barrutik

Iraitz_3.jpg
Iraitz_3.jpg
Giza gorputza 1 jclic jarduera









Giza gorputza 2 jclic jarduera




IRAITZ-APARATUA
Izena: GIZA IRAIZTE APARATUA
Ekintza mota: AGREGA
Hizkuntza: Euskaraz
Egilea: PROYECTO AGREGA-n aurkitua.
IKT beharrak: internet.
ODE mota: giza aparatuak
Taldekatzea: Bakarka edo binaka.
Denbora: 2 saio
Irizpenak: Eduki teoriko-praktikoa duen hezkuntza-gaia; bertan gorputzean iraizte-aparatuaren gaixotasunek nola eragin dezaketen azaltzen